Facebook
instagram
telegram

سمینار «کودک کم شنوا» برگزار شد

سمینار آموزش و توانبخشی با محوریت مسائل ارتباطی پیرامون همه رویکردها و روش های ارتباطی که در حال حاضر در جهان برای کودکان کم شنوا استفاده می شود، در تاریخ 3و 4 آبان ماه 1390 در سالن آمفی تئاتر دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی برگزار شد.

 

   در روز اول یکی از میزگردهای برگزار شده، میزگردی تخصصی با موضوع روش شفاهی بود که خانم  ریحانه محمدی کارشناس گفتاردرمان موسسه در آن حضور داشت. وی در این نشست به بیان لزوم استفاده از روش شفاهی برای کودکان کم شنوا پرداخت و مزایای این روش را برای این گروه از کودکان برشمرد.

   در روز دوم میزگرد دیگری با عنوان «رویکرد های ارتباطی کودک کم شنوا :امروز، دیروز، و فردا» برگزار شد و در آن آقای ابراهیم زاده دباغ،عضو هیات مدیره موسسه به  چشم انداز و اهداف موسسه حمایت از افراد با افت شنوایی پرداخت.

   گفتنی است، مقاله خانم محمدی با عنوان آموزش موسیقی به کودکان آسیب دیده شنوایی به عنوان پوستر، پذیرفته و در روز اول و دوم سمینار در تابلو اعلانات  به نمایش گذاشته شد.  
 
شرح دو مقاله ارائه شده:

 

بسم الله الرحمن الرحیم

بنام خداوند جان و خرد

با عرض سلام و ادب به استادان محترم و حضار گرامی

مقدمه: چشم انداز و اهداف مؤسسه

    مؤسسه حمایت از افراد با افت شنوایی در مسیری تلاش می‌کند که زمینه  رشد کمال مادی و معنوی به نحوی فراهم شود که این افراد بتوانند همانند مردم عادی از امکانات برابر برخوردار و بهره مند شوند و همراه خانواده زندگی شاد و مستقل و رضایتمندی داشته باشند.

این مؤسسه با قدمت 15 سال کار به صورت غیررسمی و ده سال کار رسمی و ثبت شده، در این مسیرگام نهاده است؛ مسیری که نو و ناشناخته بوده و موسسه‌ای بی تجربه با کمبود امکانات توان بخشی درآن دوران طبعاً راه پرفراز و نشیب را به دنبال داشته است.

حضارمحترم؛ ابتدا اجازه می خواهم تا تصویری هرچند کوتاه از گذشته ناشنوایان ارائه کنم تا اهمیت فعالیت های جدید آشکار شود.

می‌دانیم که درگذشته مسائل ومشکلات بسیاری درمسیر زندگی ناشنوایان قرارداشته است؛ به گونه ای که هرکس ناشنوا(کر) بود، لال( عدم زبان گویا) هم بود. به همین دلیل آنها را افراد کرولال می گفتند. برای همین هم توان ارتباط گیری بسیار ضعیفی داشتند و معمولاً منزوی و تا اندازه ای مصرف کننده  جامعه بودند و درنتیجه تبعات وسیع منفی از جمله بیماریهای روانی ، بزهکاری، سربار و هزینه ساز خانواده و جامعه بوده و هیچگونه چشم انداز روشنی برایشان متصور نبود؛ لذا افراد بسیار وابسته، خجول، منزوی، با اعتماد به نفس پائین، عموماً پرخاشگر، بی سواد یا کم سواد، بیکار، بدون توان تشکیل خانواده و ده‌ها معضل دیگر را با خود یدک می کشیدند.

 این مؤسسه تصمیم گرفت که راه برون رفت ازاین شرایط را پیدا کند و برای رفع این معضلات کاربردهای عملیاتی را در برنامه هایش قراردهد تا بتواند به اهداف فوق نایل آید. در این راه همه ی همت خود را به کار بست و از تجارب دیگران و دانش متخصصان بهره گرفت و هراسی به خود راه نداد و از تمام ابتکارات جدید و حتی برای اولین بار در ایران تجربه کرد تا بتواند آمالش را تحقق بخشد. بدین منظور می توانیم به جرأت اعلام کنیم اولین تشکیلاتی هستیم که ساز و کارهای نو را در ایران به کارگرفتیم و به‌خاطر ناشناخته بودن مسیر و راه کارها، قطعاً دل نگرانی و ناکامی‌هایی هم داشته ایم با تمام مشکلات راه توانستیم تجارب مفید و ارزنده ای کسب کنیم.

هسته اولیه مؤسسه پیشگامان متحول کردن مدارس، باغچه بان ها بودند و زمانی که احساس کردند که از طریق مدارس استثنائی نمی توانند به صورت کامل به اهدافشان برسند، شعار آموزش تلفیقی را( که به صورت طرحی درآموزش و پرورش استثنائی گیر کرده بود) در مدارس عادی عملیاتی کنند و در مقابل تمام سنگ اندازیها ( عدم پذیرش بچه ها در آن زمان) ایستادگی کردند و بچه ها را به مدارس عادی گسیل داشتند و برای این‌که طرح به شکست نینجامد، همزمان با آن در خود مؤسسه کارهای توانبخشی را در پیش گرفتیم تا بتوانیم کمبودهای ناشنوایان را نسبت به همسالان شنوای خود درمدارس تا حدامکان جبران کنیم. لذا ابتدا درمؤسسه کلاس‌های تقویت دروس ( به ویژه زبان فارسی) و دیگر دروس لازم را دایر کردیم و در راستای آن برای تمرکز و بالا بردن اعتماد به نفس بچه ها از کلاس های حرکات موزون ریتمیک و سپس تئاتردرمانی (هم پانتومیم، هم تئاتر با دیالوگ) بهره جستیم و همین طور برای تقویت باقی مانده شنوایی آنها و نیز آهنگین کردن گفتار بچه ها از موسیقی درمانی مثل سلفژ(صداسازی) و سازهای موسیقی استفاده کردیم و مضافاً برای بالابردن پرورش قدرت تخیل و اندیشه و نیز افزایش خزانه لغات آنها از کلاس های قصه گویی و قصه خوانی سود جستیم. همین طور برای درک نیازهای آنها کلاس های آموزش خانواده ( شنواها) را دایر کردیم واینکه ناشنوایان شهروندان عصرحاضر باشند، کلاس ها و کارگاه های مهارت زندگی و مهارت های اجتماعی کامپیوتر را ایجاد کردیم. برای  حل مشکلات و معضلات خاص کلاس های مشاوره را به کاربستیم. امروزه هم که بچه ها به سن جوانی رسیده اند، تشکیلات خاص جوانان را ایجاد کرده و خود جوانان هم مدیریت و برنامه ریزی آن را به عهده دارند و حتی برای مناسب سازی شرایط جامعه برای بهره‌مندی بیشتر ناشنوایان ازامکانات جامعه، جلسات با صداوسیما (برای زیرنویس برنامه ها) و جلسه با ناجا( به منظور دایرکردن شبکه اطلاع رسانی پیامک S.M.S  پلیس در سراسر ایران و هماهنگی با مخابرات به پیش برده ایم.

نتایج حاصله:

    تا به حال بیش از 500 ناشنوا و 400 شنوا (خانواده ها) از فعالیت های مؤسسه استفاده کرده‌اند.
    تمام بچه های عضو مؤسسه باسواد هستند.
    حدود هشتاد درصد آنها در مدارس عادی تحصیل کرده اند .
    در حدود 70% آنها وارد دانشگاه ( درمقاطع عمدتاً کاردانی و کارشناسی) شده اند.
     بخش قابل توجهی هم مدارک دانشگاهی را کسب کرده‌اند.
     درحال حاضر (با توجه به معضل حاد بیکاری در جامعه) بخشی از جوانان ما وارد بازارکار شده و در ایجاد ارتباطات مفید با محیط کار و حفظ کار و پیشرفت درکار موفق بوده اند.
     تعدادی از جوانان مؤسسه هم مؤفق به ازدواج و تشکیل خانواده شده اند.
    شرکت کودکان و نوجوانان و جوانان ما در جشنواره تئاتر و کسب مقام .
    شرکت کودکان و نوجوانان و جوانان ما در جشنواره موسیقی معلولین و کسب مقام
    کسب و تحصیل هنرهای متنوع دستی، تجسمی، نقاشی...
    کسب مقام های ورزشی در میادین ورزش
    رفع انزواطلبی در بین آنها ( ناشنوا زمینه آن را دارد) ارتباط گیری بسیار راحت با جامعه شنوا
    استفاده از هر زبان ارتباط گیری (عدم مطلق نگری نسبت به زبان اشاره یا زبان دیالوگی یا لب خوانی)
    مستقل بارآمدن( استقلال فکری، استقلال اقتصادی)
    شکل گیری نگرش جدید نسبت به ناشنوا (که یک ویژگی نه یک محرومیت) در میان خود ناشنوا و خانواده های آنها، و تا حدودی در محیط پیرامون آنها

در پایان از مسئولین این سمینار و حضار محترم تشکر وقدردانی می کنیم که زمانی از جلسه را در اختیار ما گذاشتند.

 
 ابراهیم زاده دباغ

 


 

هوالعلیم

آموزش موسیقی به کودکان آسیب دیده شنوایی


گفتار و موسیقی دو پدیده با مشترکات زیاد هستند که نیاز مبرم به حس شنوایی دارند. نوزاد انسان با شنیدن صدای آهنگ با دقت گوش می دهد و با حرکات رفلکسی بدن واکنش نشان می دهد. تاثیر آموزش موسیقی بر رشد فردی و خلاقیت و رشد مهارتهای حرکتی کودکان شنوا بر کسی پوشیده نیست اما آموزش موسیقی به کودکان آسیب دیده شنوایی در منظر بسیاری از افراد و حتی برخی متخصصین فعال در این زمینه پدیده ای غریب و حتی دور از ذهن است. آیا به راستی آموزش موسیقی برای کودکان آسیب دیده شنوایی که صداهای گفتاری را نمی شوند فعالیتی اثر بخش است؟ متاسفانه بدفهمی ها در مورد کودکان کم شنوا باعث این تصور رایج شده است که کودکان آسیب دیده شنوایی قادر به درک موسیقی نیستند و نمی توانند به موسیقی پاسخ دهند و تمایلی نیز به شرکت در انواع مختلف فعالیتهای موسیقی ندارند. این در حالی است که Robins(1980) و Darrow(1992) دریافتندکودکان آسیب دیده شنوایی می توانند اطلاعات ریتمیک را آسان تر از اطلاعات ملودیک دریافت کنند. به علاوه بسیاری از ابزارهای موسیقی صدایی بلندتر از گفتار محاوره دارند و بیشترکودکان آسیب دیده شنوایی به کمک سمعک و وسایل کمک شنوایی قادر به کشف صداهای تولید شده با ابزارهای موسیقی هستند. همه کودکان کم شنوای شدید قادر به تمایز نتهای موسیقی هستند و افراد دارای افت شنوایی عمیق می‌توانند نتهایی را که فاصله زیر و بمی بیشتری از هم دارند بهتر درک کنند. موسیقی برای کودکان آسیب دیده شنوایی واسطه‌ای قدرتمند برای تربیت گوش و حساسیت آن به صداها است و به طور مستقیم بر  رشد توانش زبانی تاثیرگذار است.  موسیقی ظرفیتی در کودک ایجاد می کند که به تسهیل یادگیری او می‌انجامد و تاثیراتش فقط در یادگیری موسیقی نیست بلکه تاثیرات مثبت جسمانی، تحصیلی و روانشناختی در کودک بر جای خواهد گذاشت. آموزش موسیقی بر حافظه کلامی تاثیر می گذارد. افزایش رشد مهارتهای اجتماعی از طریق فراهم آوردن فرصتهایی برای تعامل و همکاری با دیگران از دستاوردهای دیگر آموزش موسیقی به کودکان کم شنوا است. امروزه در برخی از مراکز آموزش کودکان کم شنوا در جهان آموزش موسیقی جزء اصلی آموزشهای آنها است. آموزش موسیقی در این مراکز با هدف تحریک مسیرهای شنیداری،حافظه شنوایی، مهارتهای حرکتی ظریف بهبود حجم تنفسی و کنترل زیر و بمی انجام می‌شود که همه اینها پیش نیاز گفتار هستند.

 ریحانه محمدی

ارسال نظر


Scroll to Top